Protestat në Francë: Gaz Lotsjellës dhe Arrestime

Të shtunën, 24 tetor 2026, Franca u zgjua me dhjetëra mijëra efektivë policie në rrugë dhe qindra tubime të paralajmëruara. Deri në mesditë, autoritetet raportonin arrestime në disa qytete, ndërsa në Lion, Marsejë, Nicë e Clermont-Ferrand u dokumentua përdorimi i gazit lotsjellës.

Tensionet vazhduan të shtunën në qytete të ndryshme të Francës, ndërsa protestat kundër kostos së jetesës dhe financimit të arsimit hynë në javën e gjashtë. Policia përdori gaz lotsjellës për të shpërndarë turmat, ndërsa autoritetet lokale u bënë thirrje qytetarëve të shmangin zonat e tubimeve.

Në Nantes, në Francën perëndimore, autoritetet njoftuan se gjashtë persona u arrestuan pas raportimeve për vandalizëm dhe grabitje. Prefektura e rajonit Pays de la Loire dhe e departamentit Loire-Atlantique u kishte bërë më parë thirrje të fortë qytetarëve që të shmangin qendrën e qytetit për shkak të “tubimeve të paautorizuara”.

Gaz lotsjellës në Lion, Marsejë, Nicë dhe Clermont-Ferrand

Në Lion, policia përdori gaz lotsjellës për të shpërndarë turmat, ndërsa pamjet nga protestat në Marsejë tregojnë gjithashtu përdorimin e gazit lotsjellës kundër protestuesve.

“Rreth 150 prej nesh u mblodhën kryesisht nxënës të shkollave të mesme dhe studentë universitarë. Më pas, pothuajse menjëherë, u përdor gaz lotsjellës. Në rrugë mezi shihej gjë”, tha një nga protestuesit në Lion.

Gazeta franceze Le Parisien raportoi se policia po përdor topa uji, ndërsa ka njoftime edhe për përdorimin e gazit lotsjellës në Nicë. Sipas një raporti nga kanali televiziv francez France 3, policia përdori gaz lotsjellës edhe kundër disa qindra protestuesve në Clermont-Ferrand, raporton KosovaPress.

Agjencia franceze e lajmeve AFP raportoi se policia hodhi gaz lotsjellës për të shpërndarë rreth 150 protestues në Lion, në një zonë ku çdo manifestim ishte i ndaluar, pranë një fakulteti universitar dhe stacionit të policisë së qytetit. Forcat e rendit ndërhynë kur demonstruesit u përpoqën të bllokonin rrugën.

Barrikada në Bordo

Policia në Bordo, në Francën jugore, njoftoi se disa protestues po hedhin objekte ndaj efektivëve, po sulmojnë forcat e rendit dhe po ngrenë barrikada në sheshin Place de la Bourse. Autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve që ta shmangin atë zonë.

Në pamjet e publikuara nga prefektura, shihen individë të veshur me rroba të errëta dhe me fytyra të mbuluara, të cilët heqin dërrasa nga një ndërtesë dhe i vendosin ato përgjatë rrugës për të krijuar një barrikadë.

Një aparat sigurie pa precedentë

Franca kishte vendosur një unazë sigurie në qytetet kryesore përpara tubimeve të së shtunës, me polici, helikopterë dhe automjete të blinduara, në përpjekje për të parandaluar përsëritjen e dhunës dhe grabitjeve të fundjavës së kaluar.

Sipas ministrit të Brendshëm, Laurent Nunez, rreth 70 mijë pjesëtarë të forcave të sigurisë u angazhuan të shtunën. Kryeministri Sebastien Lecornu paralajmëroi të premten në mbrëmje se “kërcënimi” i dhunës “mbetet i lartë”.

Dyqanet dhe restorantet në qendër të Parisit u mbuluan me dërrasa mbrojtëse, ndërsa muzetë e famshëm Luvri dhe Musee d’Orsay mbetën të mbyllura. Për pjesë të kryeqytetit francez ishte në fuqi ora policore. Autoritetet në Lion dhe Marsejë kishin ndaluar çdo protestë, ndërsa në Marsejë lejuan “në mënyrë të jashtëzakonshme” një manifestim të organizuar nga sindikatat.

Kufizimet nxorën edhe kritika. Amnesty International dënoi atë që e quajti “rrëshqitje drejt praktikave autoritare”, duke thënë se masat “vënë në rrezik të drejtën për të demonstruar në mënyrë paqësore”.

Bilancet dhe konteksti

Ministri i Brendshëm Nunez deklaroi se 135 persona ishin arrestuar në nivel kombëtar deri në orët e para të pasdites, shifër e raportuar nga Al Jazeera dhe BBC. Raportime të mëvonshme gjatë ditës përmendën shifra shumë më të larta, deri në afro 1 mijë arrestime, sipas The Guardian, një tregues se bilanci po ndryshonte ndërsa protestat vazhdonin.

Lëvizja nisi në mesin e shtatorit nga gjimnazistë në periferitë e varfra në veri të Parisit, të cilët protestonin për klasa të mbipopulluara, mungesë mësuesish dhe ndërtesa shkollore të rrënuara. Brenda pak javësh ajo u shndërrua në një lëvizje kombëtare kundër pabarazisë dhe rritjes së kostos së jetesës, në një moment kur qeveria po përpiqet të miratojë një buxhet shtrëngues për vitin 2027 dhe vendi po përgatitet për zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm.

Fundjava e kaluar, më 17 tetor, mbi gjysmë milioni njerëz dolën në rrugë dhe në margjinat e demonstratave shpërthyen disa nga episodet më të dhunshme urbane të viteve të fundit. Qeveria e presidentit Emmanuel Macron ka kërkuar të bëjë dallimin mes kërkesave legjitime të protestuesve dhe grabitjeve e djegieve, të cilat ia atribuon grupeve “të ekstremit të majtë”. Gjykatat kanë dërguar tashmë në burg 217 persona, gjysma e tyre me precedentë të parë penalë, sipas zyrtarëve. /KosovaNews/