Rrugë dhe hekurudha drejt Evropës: projektet që synojnë ta lidhin Kosovën me tregjet ndërkombëtare
Në panelin “Lëvizja e korridorit: Rrugët, hekurudhat dhe urat drejt Evropës”, të mbajtur në kuadër të Samitit të Ballkanit, përfaqësues të Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe BERZH-it diskutuan për ndikimin e infrastrukturës në ekonomi, qarkullimin e mallrave dhe tërheqjen e investimeve të huaja.
Zhvillimi i infrastrukturës rrugore dhe hekurudhore, lidhja e Kosovës me tregjet ndërkombëtare dhe avancimi i korridoreve rajonale të transportit ishin ndër temat kryesore të panelit për transportin në Samitin e Ballkanit, raporton KosovaPress.
Hekurudha Durrës-Prishtinë me prioritet të veçantë
Zëvendësministri i Infrastrukturës dhe Transportit, Zef Morina, vlerësoi rolin e transportit në zhvillimin ekonomik të vendit, duke theksuar rëndësinë e integrimit të infrastrukturës me shtetet e rajonit. Sipas tij, ministria është e përqendruar në dy boshte kryesore, rrugor dhe hekurudhor, me fokus të posaçëm në korridoret që lidhin Kosovën me BE-në dhe me Ballkanin Perëndimor.
Morina veçoi hekurudhën Durrës-Prishtinë si prioritet të veçantë, pasi sipas tij ajo do t’i mundësonte Kosovës lidhje më të mirë me tregjet ndërkombëtare. Ai përmendi gjithashtu autostradat në ndërtim si pjesë e përpjekjeve për t’u kyçur në rrjetin e korridoreve evropiane.
Maqedonia e Veriut: progres në Korridorin 8 dhe bashkëpunim i zgjeruar
Zëvendësministrja e Transportit e Maqedonisë së Veriut, Kaltrina Zekolli Shaqiri, vlerësoi bashkëpunimin me Kosovën gjatë dy viteve të fundit, duke theksuar lehtësimin e kalimeve kufitare dhe zhvillimin e projekteve të përbashkëta infrastrukturore, përfshirë aksin Shkup-Bllacë-Tetovë-Prizren.
Ajo raportoi përparime të konsiderueshme në Korridorin 8, ku përmendi shtimin e 13 kilometrave nga ana e Tetovës, segmentin e Gostivarit dhe fillimin e punimeve në Kërçovë në një projekt me vlerë 130 milionë euro, i mbështetur nga institucionet financiare evropiane dhe me grant nga Fondi Evropian për Ballkanin Perëndimor. Sipas saj, rreth 40 kilometra janë lëshuar tashmë në përdorim, ndërsa plani është që e gjithë autostrada të përfundojë brenda vitit 2027. Ajo foli edhe për gatishmërinë e të gjitha shteteve pjesëmarrëse në korridor dhe për komunikimin me Bullgarinë dhe Shqipërinë.
BERZH: tri projekte kyçe për rajonin
Udhëheqësi i Transportit në BERZH për Kosovë, Bardh Kukaj, veçoi tri projekte me rëndësi për infrastrukturën rajonale:
Një projekt ndërkombëtar transporti që ndërlidh Kaukazin Jugor, përmes Maqedonisë së Veriut, me veriun e Kosovës dhe Serbinë , një proces që, sipas Kukajt, shfrytëzon sisteme ekzistuese pa pasur nevojë për ndërtimin e një rrjeti të ri.
Autostrada Durrës-Banull, për të cilën BERZH-i ka marrë miratimin nga Korniza e Investimeve për Ballkanin Perëndimor dhe ka nisur asistencën teknike. Projekti synon të zgjidhë problemin e kryqëzimit të autostradave R6 dhe R7 në periferi të Prishtinës, ku kalimi i detyruar përmes qytetit rrit kostot e transportit, kohën e udhëtimit dhe ngarkesën në trafik. Vlera e parashikuar qëndron rreth 400 milionë euro.
Hekurudha Durrës-Prishtinë, për të cilën është përgatitur studimi i fizibilitetit, ndërsa realizimi parashihet në një perspektivë afatmesme dhe afatgjatë. Kostoja e vlerësuar qëndron 1.8 miliardë euro.
Investimet në rrugë dhe hekurudha nuk janë thjesht projekte ndërtimi, ato janë instrumente të politikave të zhvillimit ekonomik. Integrimi i Kosovës në korridoret evropiane dhe ballkanike krijon kushte për uljen e kostove logjistike, përshpejtimin e qarkullimit të mallrave drejt tregjeve të BE-së dhe rajonit, dhe rritjen e konkurrueshmërisë së bizneseve vendore.
Për Ministrinë e Infrastrukturës, këto projekte përbëjnë bazën mbi të cilën ndërtohen politikat e zhvillimit. Lidhja hekurudhore dhe rrugore me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut redukton varësinë nga rrugët alternative më të gjata, lehtëson tregtinë ndërkufitare dhe krijon parakushte për tërheqjen e investimeve të huaja direkte. Zgjidhja e nyjës R6–R7 jashtë Prishtinës, për shembull, prek drejtpërdrejt kohën dhe koston e transportit për eksportuesit, ndërsa modernizimi i akseve rajonale sinjalizon stabilitet dhe parashikueshmëri për investitorët e huaj.
